سبد خرید شما خالی است 
سرگرمی کودک ۵ ساله و ۶ ساله در خانه؛ بازی‌های ساده و بی‌دردسر
بچه‌های پنج و شش ساله یک ویژگی جالب دارند: هم هنوز عاشق خیال‌بافی و نقش‌بازی‌اند و هم کم‌کم قانون بازی را می‌فهمند و دوست دارند برنده شوند. اگر دنبال سرگرمی کودک ۵ ساله در خانه هستید، همین ترکیب کار را راحت می‌کند؛ کافی است بازی‌هایی پیدا کنید که هم جای خیال داشته باشد و هم کمی قانون و نوبت.
در این مطلب اول می‌بینیم بچه‌ها در این سن معمولاً چه توانایی‌هایی پیدا می‌کنند و بعد برای هر کدام چند ایده‌ی بازی ساده می‌آوریم: بازی‌های نوبتی، قصه‌گویی، عدد و حرف بدون فضای کلاس، بازی حرکتی در آپارتمان و کارهای کوچک خانه. هدف سرگرمی است، نه آموزش رسمی یا ارزیابی بچه.
بچه‌ی پنج ساله معمولاً چه کارهایی می‌کند؟
مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا فهرستی از نقاط عطف رشد را منتشر کرده که بیشتر بچه‌ها تا پنج سالگی به آن‌ها می‌رسند. چند مورد از این فهرست برای انتخاب بازی خیلی به کار می‌آید: در بازی با بچه‌های دیگر قانون را رعایت می‌کنند یا نوبت را نگه می‌دارند، برای شما آواز می‌خوانند و نمایش اجرا می‌کنند، داستانی با دست‌کم دو اتفاق تعریف می‌کنند، تا ۱۰ می‌شمارند، بعضی حروف اسم خودشان را می‌نویسند، روی یک پا لی‌لی می‌کنند و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه روی یک فعالیت تمرکز می‌کنند.
این فهرست برای سنجیدن بچه نیست و هر کودک ریتم خودش را دارد. اگر درباره‌ی رشد فرزندتان نگرانی دارید، با پزشک کودک صحبت کنید. ما اینجا فقط از این فهرست برای پیدا کردن بازی‌هایی استفاده می‌کنیم که با علاقه‌ها و توانایی‌های این سن جور باشد.
| توانایی رایج در این سن | ایده‌ی بازی | وسیله‌ی لازم |
|---|---|---|
| نوبت گرفتن و رعایت قانون | بازی رومیزی ساده، بازی حافظه | یک بازی کارتی یا تخته‌ای |
| تعریف کردن داستان | قصه‌گویی با تصویر یا تاس | کارت تصویر یا مکعب قصه |
| شمردن تا ۱۰ | شمردن در بازی، فروشگاه‌بازی | دکمه، حبوبات، اسباب‌بازی |
| لی‌لی و حرکت | مسیر لی‌لی، رقص مجسمه | نوار چسب کاغذی، موسیقی |
| تمرکز چنددقیقه‌ای | پازل، ساختنی، رنگ‌آمیزی کوتاه | پازل مناسب سن، بلوک |
بازی‌هایی با نوبت و قانون
این سن، سن اولین بازی‌های رومیزی واقعی است. بازی‌هایی که قانونشان در یکی دو دقیقه توضیح داده می‌شود و هر دست زود تمام می‌شود، بهترین انتخاب‌اند: بازی حافظه با کارت‌های جفت، بازی‌های سرعتی تصویری و بازی‌های تخته‌ای ساده با تاس.
فرض کنید عصر است و شما و کودکتان یک بازی حافظه را پهن کرده‌اید. او دو کارت را برمی‌گرداند، جفت نیستند، کمی اخم می‌کند و نوبت شما می‌شود. همین لحظه‌ی کوچک، تمرین منتظر ماندن و کنار آمدن با نبردن است. لازم نیست همیشه عمداً ببازید؛ بچه‌ها خیلی زود می‌فهمند. بهتر است گاهی ببرید و با خونسردی نشان بدهید که باختن هم بخشی از بازی است.
اگر دنبال بازی‌های حافظه‌ای بیشتری هستید، مطلب بازی‌های حافظه برای کودکان را ببینید.
قصه‌گویی و بازی‌های کلامی
بچه‌های پنج و شش ساله عاشق قصه‌اند، هم شنیدنش و هم ساختنش. چند بازی کلامی که هیچ وسیله‌ای نمی‌خواهد یا وسیله‌ی کمی لازم دارد:
- قصه‌ی زنجیره‌ای: شما یک جمله می‌گویید، کودک جمله‌ی بعد را، و همین‌طور ادامه می‌دهید تا قصه به جای عجیبی برسد.
- تاس قصه: با مکعب‌های تصویری یا کارت‌های عکس، هر تصویری که آمد باید در قصه بیاید.
- هم‌قافیه‌بازی: یک کلمه بگویید و بپرسید چه کلمه‌ای با آن هم‌قافیه است؛ مثل ماه و راه.
- بعدش چه شد؟ بعد از خواندن کتاب، بپرسید اگر قصه ادامه داشت چه اتفاقی می‌افتاد.
آکادمی اطفال آمریکا برای بچه‌های ۴ تا ۶ ساله آواز خواندن، رقصیدن، نقاشی، قصه گفتن و لباس‌پوشیدن و نقش‌بازی آزاد را پیشنهاد می‌کند. یعنی همان کارهایی که بچه‌ها خودشان هم دوست دارند.
عدد و حرف، بدون حس کلاس درس
خیلی از بچه‌ها در این سن به حروف و عدد علاقه پیدا می‌کنند. بهترین راه این است که این علاقه داخل بازی بیاید، نه پشت میز تمرین. وقتی دارید میوه‌ها را در یخچال می‌چینید، بشمارید. وقتی اسم کودک را روی نقاشی‌اش می‌نویسید، بگذارید یکی دو حرفش را خودش بنویسد. یک فروشگاه‌بازی با چند اسباب‌بازی و پول کاغذی، هم شمردن دارد و هم نقش‌بازی.
اگر کودکتان پیش‌دبستانی است و میخواهید بازی‌های بیشتری با محوریت حرف و عدد ببینید، مقاله‌ی بازی‌های آموزشی پیش‌دبستانی را بخوانید.
بازی حرکتی در آپارتمان
لی‌لی کردن و پریدن جزو کارهای محبوب این سن است و خوشبختانه برای بیشترش به حیاط نیاز ندارید. با نوار چسب کاغذی روی زمین خانه یک لی‌لی بکشید؛ چند خانه با عدد، که کودک باید روی یک پا از رویشان رد شود. رقص مجسمه هم همیشه جواب می‌دهد: موسیقی که قطع شد، همه بی‌حرکت.
یک ایده‌ی دیگر شکار رنگ است: بگویید سه چیز آبی پیدا کن و بیاور. این بازی هم حرکت دارد، هم دقت و هم چند دقیقه برای شما وقت آزاد می‌سازد. برای روزهایی که بچه‌ها مجبورند خانه بمانند، برنامه‌ی روزانه‌ی سرگرمی در تعطیلی هم ایده‌های بیشتری دارد.
کارهای کوچک خانه هم بازی‌اند
یکی از مواردی که در فهرست نقاط عطف پنج سالگی آمده، کمک در کارهای ساده‌ی خانه است؛ مثل جفت کردن جوراب‌ها. بچه‌ها در این سن معمولاً از اینکه کار واقعی بزرگ‌ترها را انجام دهند، حس خوبی دارند. چند کار که می‌شود به بازی تبدیلش کرد:
- جفت کردن جوراب‌ها بعد از خشک‌شدن لباس‌ها، با شمردن جفت‌ها.
- چیدن قاشق و چنگال سر سفره.
- آب دادن به گلدان‌ها با یک لیوان کوچک.
- دسته‌بندی اسباب‌بازی‌ها در جعبه‌ها بر اساس رنگ یا نوع.
ساختنی، کاردستی و پازل
بلوک‌ها و ساختنی‌ها در این سن از ساختن برج ساده فراتر می‌روند و کودک دوست دارد چیزی بسازد که قصه داشته باشد: یک خانه برای عروسک، یک باغ‌وحش یا یک ماشین. کاردستی با کاغذ رنگی، تا کردن ساده‌ی کاغذ و رنگ‌آمیزی هم فعالیت‌های آرام خوبی برای بعد از ناهارند.
پازل هم انتخاب خوبی است، به شرطی که تعداد تکه‌اش با سن و تجربه‌ی کودک جور باشد و به سن روی جعبه دقت کنید. اگر خواهر یا برادر زیر ۳ سال در خانه دارید، تکه‌های ریز، مهره‌ها و قطعات ساختنی را از دسترس او دور نگه دارید؛ این قطعات برای کودکان کوچک خطر خفگی دارند.
صفحه‌نمایش در این سن
آکادمی اطفال آمریکا تأکید می‌کند بازی و تعامل رودررو برای یادگیری بهتر از رسانه‌ی دیجیتال است و برای ۴ تا ۶ ساله‌ها توصیه می‌کند صفحه‌نمایش با بازی فعال متعادل شود. در عمل یعنی زمان تماشا مشخص باشد، محتوا مناسب سن باشد و هر وقت توانستید کنار کودک بنشینید و درباره‌ی آنچه می‌بیند حرف بزنید.
چند بازی و سرگرمی برای پنج و شش ساله‌ها
برای بخش‌های مختلف این مطلب چند نمونه را کنار هم گذاشته‌ایم: بازی حافظه و بازی‌های تصویری سرعتی برای بخش نوبت و قانون، مکعب‌های قصه‌گویی برای بازی کلامی، بازی الفبا برای آشنایی با حروف، ساختنی سه‌در‌یک، کاغذ اوریگامی و یک بازی رنگ‌آمیزی برای ساعت‌های آرام. سن پیشنهادی هر محصول را در صفحه‌ی خودش ببینید و با کودک خودتان بسنجید. مدل‌های بیشتری هم در دسته‌ی بازی‌های ۳ تا ۵ سال هست.
[sg-products slugs="bazita-memory-card-game, bazita-tizbin-red, nahalak-story-cubes-2-green, bazita-alphabet-game, hilo-3in1-jungle-building-set, origami-lango-spring, bia-mano-rang-kon-jungle-adventure, ghayem-moshtak-bazita" title="سرگرمی برای ۵ و ۶ ساله‌ها"]
سؤال‌هایی که زیاد پرسیده می‌شود
کودک ۵ ساله چه بازی‌هایی را دوست دارد؟
بیشتر بچه‌های این سن هم نقش‌بازی و قصه را دوست دارند و هم بازی‌های ساده‌ی قانون‌دار. بازی حافظه، بازی‌های تصویری، قصه‌گویی، رقص و حرکت و ساختنی‌ها معمولاً جواب می‌دهند.
کودک ۵ ساله چقدر می‌تواند روی یک بازی تمرکز کند؟
در فهرست نقاط عطف مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا آمده که بیشتر بچه‌ها تا پنج سالگی حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه روی یک فعالیت تمرکز می‌کنند. برای همین بازی‌های کوتاه و چنددسته‌ای مناسب‌ترند.
حرف آخر
سرگرمی کودک ۵ ساله و ۶ ساله در خانه بیشتر از هر چیز به ترکیب خیال و قانون بستگی دارد: یک بازی نوبتی کوتاه، یک قصه‌ی زنجیره‌ای، کمی لی‌لی و رقص، یک کار کوچک خانه و یک ساختنی آرام. بازی‌ها را کوتاه نگه دارید، قبل از خستگی تمامشان کنید و بگذارید کودک هر از گاهی خودش انتخاب کند.
برای ایده‌های بیشتر به بقیه‌ی مطالب مجله سر بزنید و اگر دنبال بازی یا ساختنی تازه‌ای هستید، سرگرمیا را ببینید.
