سبد خرید شما خالی است 
سرگرمی کودک دو ساله در خانه؛ ایده‌های ساده برای ۱ تا ۲ سالگی
بچه‌ی یک‌ونیم‌ساله تا ساعت ده صبح سه بار کابینت را باز کرده، قابلمه‌ها را روی زمین ریخته و حالا دارد با قاشق چوبی رویشان می‌کوبد. خسته‌کننده است؟ کمی. ولی اگر دقیق نگاه کنید، او دارد دقیقا همان کاری را می‌کند که این سن لازم دارد: کشف کردن، تکرار کردن و دیدن نتیجه‌ی کارش. پیدا کردن سرگرمی کودک دو ساله در خانه بیشتر از آن‌که به اسباب‌بازی گران ربط داشته باشد، به شناختن همین نیازها برمی‌گردد.
در این نوشته ایده‌های ساده و کم‌خرجی را کنار هم گذاشته‌ایم که برای بچه‌های ۱ تا ۲ ساله جواب می‌دهد؛ از بازی‌های حرکتی و حسی تا کتاب‌خوانی، کارهای کوچک خانه و یک برنامه‌ی روزانه‌ی انعطاف‌پذیر. پایه‌ی ایده‌ها فهرست نشانه‌های رشد و پیشنهادهای مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا (CDC) و آکادمی اطفال آمریکا (AAP) است.
کودک یک تا دو ساله چه چیزی را دوست دارد؟
این یک سال پر از تغییر است. به نوشته‌ی CDC، بیشتر بچه‌ها تا یک‌سالگی چیزی را داخل ظرف می‌گذارند و دنبال اسباب‌بازی‌ای می‌گردند که جلوی چشمشان پنهان شده. تا ۱۵ ماهگی حداقل دو چیز کوچک را روی هم می‌چینند و تا ۱۸ ماهگی بدون کمک راه می‌روند، خط‌خطی می‌کنند و کارهای خانه مثل جارو کشیدن را تقلید می‌کنند. در دوسالگی هم توپ را شوت می‌کنند، می‌دوند و با بیش از یک اسباب‌بازی همزمان بازی می‌کنند.
از همین فهرست می‌شود فهمید بچه‌ی این سن عاشق چند کار است: پر و خالی کردن، روی هم چیدن و خراب کردن، تقلید از بزرگ‌ترها، حرکت و کشف دکمه و دستگیره. هر بازی‌ای که یکی از این‌ها را در خودش داشته باشد، به احتمال زیاد چند دقیقه‌ای او را مشغول می‌کند.
بازی‌های پر و خالی کردن و روی هم چیدن
یک سبد پلاستیکی، چند قاشق چوبی، کاسه‌های نشکن و دو سه درِ بزرگ ظرف؛ همین‌ها برای نیم ساعت بازی کافی است. CDC برای ۱۸ ماهگی بازی‌های ساده‌ای مثل غلتاندن توپ، هل دادن ماشین اسباب‌بازی و پر و خالی کردن ظرف‌ها را پیشنهاد می‌کند.
- برج و خراب کردن: چند مکعب یا لیوان پلاستیکی را روی هم بچینید و بگذارید کودک خرابش کند. این تکرار برای او سرگرم‌کننده است و کم‌کم خودش شروع به چیدن می‌کند.
- ظرف و درپوش: ظرف‌های دربدار را به او بدهید که باز و بسته کند. در فهرست دوسالگی CDC آمده که بچه‌ها یک چیز را با یک دست نگه می‌دارند و با دست دیگر درش را باز می‌کنند.
- شکل‌جورکن: گذاشتن شکل‌ها در سوراخ مخصوص خودشان، پله‌ی اول پازل است. اگر میخواهید سراغ پازل‌های واقعی بروید، راهنمای پازل کودکانه بر اساس سن را ببینید.
بازی‌های حرکتی و حسی در فضای کوچک
بچه‌ای که تازه راه افتاده، انرژی‌اش تمام‌شدنی نیست. حتی در یک آپارتمان کوچک هم می‌شود کمی برایش مسیر حرکتی ساخت:
- هل دادن جعبه: CDC برای یک‌سالگی پیشنهاد می‌کند کودک جعبه‌ی خالی، صندلی کوچک یا اسباب‌بازی هل‌دادنی را جلو ببرد تا راه رفتن را تمرین کند.
- توپ نرم: غلتاندن توپ به سمت هم، و در دوسالگی، شوت کردن و پرتاب. یک توپ پارچه‌ای سبک برای خانه کافی است.
- تونل کوسن: چند کوسن و یک پتو روی دو صندلی، یک تونل ساده می‌سازد که کودک از آن رد شود.
- رقص با آهنگ: یک آهنگ کودکانه بگذارید و با هم برقصید. AAP هم بازی‌های ریتمی و حرکت با ضرب آهنگ را برای ۱ تا ۳ ساله‌ها پیشنهاد کرده است.
فقط گوشه‌های تیز میز را بپوشانید و مسیر را از وسایل شکستنی خالی کنید. CDC استفاده از واکر را برای این سن توصیه نمی‌کند؛ راه رفتن با گرفتن دست شما یا مبل امن‌تر است.
بازی‌های حسی؛ آب، رنگ و صدا
فرض کنید یک تشت کوچک آب روی حوله‌ی بزرگ گذاشته‌اید و چند لیوان، قیف و قاشق داخلش انداخته‌اید. احتمالا بیست دقیقه‌ی بعد هم کودک هنوز مشغول ریختن آب از این لیوان به آن یکی است. CDC بازی با آب یا شن همراه با ظرف، قیف و پیمانه را برای دوسالگی پیشنهاد می‌کند.
- بازی با آب: همیشه کنار کودک بمانید؛ حتی کمی آب هم برای بچه‌ی کوچک خطرناک است.
- ساز خانگی: قابلمه، در قابلمه و قاشق چوبی. CDC برای یک‌سالگی دادن قابلمه یا یک ساز کوچک برای صدا درآوردن را پیشنهاد کرده است.
- نقاشی با انگشت: در دوسالگی، نقاشی با مداد شمعی درشت یا رنگ انگشتی و چسباندن نقاشی روی دیوار.
- حباب: شما حباب درست کنید و کودک بترکاند؛ هر بار هم بگویید «ترکید!». این همان بازی نوبتی است که CDC برای ۱۵ و ۱۸ ماهگی پیشنهاد کرده است.
ایمنی؛ قطعه‌ی کوچک و نظارت
بچه‌ی این سن همه‌چیز را به دهان می‌برد. کمیسیون ایمنی کالاهای مصرفی آمریکا (CPSC) اسباب‌بازی‌هایی را که قطعه‌ی کوچک دارند برای زیر سه سال ممنوع کرده؛ قطعه‌ی کوچک یعنی چیزی که کامل در یک استوانه‌ی آزمایشی هم‌اندازه‌ی گلوی کودک جا شود.
| وسیله | خطر احتمالی | چه کنیم؟ |
|---|---|---|
| اسباب‌بازی برادر یا خواهر بزرگ‌تر | قطعه‌ی ریز، آهنربا، باتری سکه‌ای | جدا نگه دارید و بعد از بازی جمع کنید |
| تشت آب | غرق‌شدگی حتی در آب کم | یک لحظه هم کودک را تنها نگذارید |
| خوراکی در حین بازی | خفگی | موقع خوردن بنشیند و بازی نکند |
| داروها و مواد شوینده | مسمومیت | در کابینت قفل‌دار و بالا نگه دارید |
اسباب‌بازی‌هایی که روی جعبه‌شان «۳ سال به بالا» نوشته شده، معمولا به همین دلیل برای کوچک‌ترها مناسب نیستند. برچسب سنی را همیشه جدی بگیرید.
کتاب، آواز و بازی‌های تقلیدی
یکی از ساده‌ترین سرگرمی‌ها کتاب‌خوانی است، حتی اگر کودک فقط دو صفحه را نگاه کند و برود. CDC برای یک‌سالگی کتاب‌های لمسی یا دریچه‌دار را پیشنهاد می‌کند و برای ۱۸ ماهگی می‌گوید با کلمات ساده درباره‌ی تصاویر حرف بزنید. در دوسالگی بیشتر بچه‌ها وقتی بپرسید «خرس کجاست؟» به تصویرش اشاره می‌کنند.
بازی‌های تقلیدی هم در این سن شروع می‌شود. CDC پیشنهاد می‌کند در ۱۸ ماهگی بازی وانمودی را تشویق کنید، مثلا با قاشق به عروسک غذا بدهید و نوبتی بازی کنید. در دوسالگی هم کفش، کلاه و لباس بزرگ‌ترها را برای بازی نقش به کودک بدهید. AAP هم وانمود کردن به نوشیدن از یک لیوان خالی را مثال زده است.
آوازهایی که اسم اعضای بدن را دارند هم جواب می‌دهد: «این دماغ منه، این گوش منه...» و بعد مکث کنید تا کودک خودش اشاره کند.
کمک در کارهای کوچک خانه
برای بچه‌ی دوساله، گذاشتن لیوان پلاستیکی روی میز شام یک مأموریت مهم است. CDC پیشنهاد می‌کند کودک دوساله در چیدن میز کمک کند، اسباب‌بازی یا لباس‌ها را در سبد بگذارد و بعد از هر کار از او تشکر کنید. ساختن یک آهنگ کوتاه برای جمع کردن اسباب‌بازی‌ها هم در ۱۵ ماهگی پیشنهاد شده است.
این کارها هم سرگرمی‌اند و هم حس «من هم کمک می‌کنم» را در کودک می‌سازند. فقط انتظار کمال نداشته باشید؛ اگر نیمی از جوراب‌ها به سبد رسید، کار خوبی انجام شده است.
یک روز نمونه با کودک دو ساله
این برنامه یک پیشنهاد است، نه قانون. بچه‌ها روزهای خوب و بد دارند و چرت روزانه‌شان هم ثابت نیست. CDC برای دوسالگی حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب در روز، همراه با چرت، و روتین ثابت خواب و غذا را توصیه می‌کند.
- صبح: بعد از صبحانه، بازی حرکتی؛ توپ، تونل کوسن یا رقص.
- پیش از ظهر: بازی آرام‌تر با ظرف‌ها، مکعب یا شکل‌جورکن.
- بعد از چرت: بازی حسی با آب یا نقاشی انگشتی، یا اگر هوا خوب است، پارک و پیاده‌روی.
- عصر: کمک در چیدن میز و جمع کردن اسباب‌بازی‌ها با آهنگ.
- شب: حمام، کتاب و لالایی؛ یک روتین آرام و تکراری.
درباره‌ی صفحه‌نمایش هم CDC برای زیر دو سال فقط تماس تصویری با نزدیکان را پیشنهاد کرده و برای دوسالگی حداکثر یک ساعت برنامه‌ی کودک در روز، همراه با بزرگ‌تر. برای روزهایی که بیرون رفتن ممکن نیست، ایده‌های برنامه‌ی روزهای تعطیلی و آلودگی هوا را هم ببینید.
اسباب‌بازی‌های ساده برای این سن در سرگرمیا
AAP در مقاله‌ی خود درباره‌ی قدرت بازی می‌گوید برای ۱ تا ۳ ساله‌ها اسباب‌بازی‌های ساده مثل مکعب، ظرف خالی، قاشق چوبی، شکل‌جورکن و پازل کافی است و حضور و توجه والد مهم‌تر از وسیله‌های الکترونیکی پرزرق‌وبرق است. چند اسباب‌بازی ساده‌ی این‌چنینی را در زیر می‌بینید؛ سن مناسب هر کدام متفاوت است و حتما باید برچسب سنی‌شان را در صفحه‌ی محصول چک کنید. ایده‌های بیشتر را هم در هدیه برای کودک ۱ تا ۳ ساله نوشته‌ایم.
[sg-products slugs="zingo-friendly-baby-learning-toy, dali-toopeh-ball-hammer-slide-toy, sanjaghak-shape-sorter-cylinder, zingo-soft-building-girls-25pcs" title="اسباب‌بازی‌های ساده برای خردسالان"]
سوالات متداول
بچه‌ی دوساله چقدر می‌تواند روی یک بازی تمرکز کند؟
معمولا چند دقیقه، و این کاملا طبیعی است. بهتر است چند بازی کوتاه آماده داشته باشید و هر وقت حوصله‌اش سر رفت، سراغ بعدی بروید.
آیا باید همیشه با کودک بازی کنم؟
نه، بازی آزاد و مستقل هم لازم است. AAP پیشنهاد می‌کند دنبال‌رو کودک باشید و هر وقت خواست همراهش شوید. در هر حال، در این سن نظارت بزرگ‌تر برای ایمنی ضروری است.
سرگرمی کودک دو ساله در خانه بدون اسباب‌بازی ممکن است؟
بله. قابلمه و قاشق چوبی، ظرف‌های نشکن، کوسن، توپ پارچه‌ای، کتاب و آب با نظارت، بیشتر نیازهای این سن را پوشش می‌دهند.
کارتون دیدن برای بچه‌ی دوساله اشکال دارد؟
CDC برای دوسالگی حداکثر یک ساعت برنامه‌ی کودک در روز را آن هم همراه با بزرگ‌تر پیشنهاد کرده و برای زیر دو سال فقط تماس تصویری با نزدیکان را. بازی واقعی و تعامل رودررو جایگزین بهتری است.
از کجا بفهمم اسباب‌بازی برای کودکم امن است؟
برچسب سنی روی جعبه را بخوانید، قطعه‌های کوچک یا جداشدنی را بررسی کنید و اسباب‌بازی‌های سه سال به بالای خواهر و برادرها را جدا نگه دارید.
جمع‌بندی
سرگرم کردن بچه‌ی ۱ تا ۲ ساله بیشتر از وسیله، به حوصله و حضور شما نیاز دارد. پر و خالی کردن ظرف، برج ساختن و خراب کردن، توپ و تونل کوسن، آب و قیف، کتاب و آواز و کمک در کارهای کوچک خانه، همه همان چیزهایی‌اند که این سن دوست دارد. ایمنی را در اولویت بگذارید، برنامه را منعطف نگه دارید و از تکرار نترسید؛ کودک شما عاشق تکرار است.
برای ایده‌های سن‌های دیگر، راهنمای سرگرمی کودک در خانه بر اساس سن را بخوانید و سری هم به سرگرمیا بزنید.
