بازی دونفره با کودک؛ ایدههای بازی والد و فرزند برای هر سن
بعضی از بهترین لحظههای پدر و مادری هیچ برنامهی خاصی ندارند: یک دست بازی روی فرش هال، وقتی بچه با چشمهای براق منتظر است شما حرکت اشتباه کنید. بازی دونفره با کودک فقط سرگرمی نیست؛ زمانی است که بچه مطمئن است همهی توجه شما مال اوست و این حس، از هر اسباببازیای ماندگارتر است.
در این مطلب بازیهای دونفرهی والد و کودک را بر اساس سن و نوع بازی کنار هم گذاشتهایم: بازیهای بیوسیله، بازیهای رومیزی و کارتی، بازیهای حرکتی و بازیهایی که از کارهای روزمره درمیآیند. چند نکته هم دربارهی بردن و باختن، و اینکه چطور بازی را به یک عادت کوچک روزانه تبدیل کنید، آوردهایم.
چرا بازی دونفره با کودک اینقدر مهم است؟
یونیسف در یکی از یادداشتهایش مینویسد بچهها از راه بازی بهتر یاد میگیرند و تعاملهای بازیگوشانه راهی مؤثر برای ارتباط والد و کودک و ابراز محبت است. آکادمی اطفال آمریکا هم تأکید میکند که حضور و توجه والدین، نه وسایل الکترونیکی پرزرقوبرق، چیزی است که به بچهها غنا میدهد.
بازی دونفره یک ویژگی خاص دارد: در جمع خانوادگی، بچه گاهی در سروصدای بقیه گم میشود، اما وقتی فقط شما دو نفرید، او هم حرف میزند، هم شنیده میشود و هم میتواند قانون بازی را خودش عوض کند. لازم هم نیست ساعتها وقت بگذارید. یک بازی پانزدهدقیقهای که با حواس جمع انجام شود، از یک بعدازظهر کامل با حواس پرت ارزشمندتر است.
بازیهای بیوسیله برای هر جا و هر وقت
یونیسف پیشنهاد میکند از بازیهایی شروع کنید که وسیله نمیخواهند، مثل قایمباشک، و از وسایل ساده و بیخطر خانه هم برای بازی استفاده کنید. چند ایده که با یک بچه کار میکند:
- آینه: شما روبهروی کودک مینشینید و هر حرکتی که میکند تقلید میکنید. بعد جایتان عوض میشود.
- بیست سؤال: یکی چیزی را در ذهنش نگه میدارد و دیگری با سؤالهای بله و خیر حدس میزند.
- من چی میبینم: بگویید چیزی میبینم که رنگش سبز است و بچه دور اتاق دنبالش بگردد.
- قصهی نوبتی: هر کدام یک جمله از قصه را میگویید.
- دستزدن ریتمیک: یک ریتم ساده با دست بزنید و کودک تکرارش کند، کمکم سختترش کنید.
این بازیها برای صف انتظار، ماشین و دقیقههای قبل از شام عالیاند. اگر یک برگ کاغذ و مداد هم دم دستتان باشد، دامنهی بازیها خیلی بیشتر میشود؛ ۱۵ بازی با کاغذ و مداد را ببینید.

بازی دونفره با کودک بر اساس سن
سن پیشنهادی روی جعبهی هر بازی را ملاک بگیرید، ولی این جدول کمک میکند بدانید در هر بازهی سنی معمولاً چه نوع بازیای جواب میدهد.
| سن تقریبی | نوع بازی مناسب | نمونه | نکته |
|---|---|---|---|
| ۳ تا ۵ سال | نقشبازی، حافظهی ساده، حرکتی | آشپزبازی، جفتکردن کارتها | دستهای خیلی کوتاه |
| ۵ تا ۷ سال | بازیهای نوبتی با تاس، تصویری | بازیهای سرعتی تصویری | تمرین برد و باخت |
| ۷ تا ۹ سال | استراتژی ساده، کارتی | دوز پیشرفته، اتللو | کمکم جدی بازی کنید |
| ۹ سال به بالا | استراتژی واقعی، بازیهای دوئل | کریدور، بازیهای تمدنسازی دونفره | اجازه بدهید شما را ببرد، اما واقعی |
برای بچههای خیلی کوچک یک نکتهی ایمنی را هم فراموش نکنید: مهرهها و قطعات ریز بازیهای بچههای بزرگتر برای کودکان زیر ۳ سال خطر خفگی دارند و باید از دسترسشان دور بمانند.
بازیهای رومیزی و کارتی دونفره
بازی رومیزی دونفره یک مزیت بزرگ دارد: قانون و ساختار دارد و کودک یاد میگیرد منتظر نوبتش بماند، فکر کند و نتیجهی تصمیمش را ببیند. فرض کنید با دختر هشت سالهتان اتللو بازی میکنید. اوایل فقط مهرههایی را برمیگرداند که همان لحظه بیشترند. چند هفته بعد میبینید که گوشهها را نگه میدارد، چون فهمیده گوشهای که بگیرد دیگر برنمیگردد. این همان لحظهای است که بازی، فکر کردن را نشانش داده؛ بدون یک جمله نصیحت.
برای انتخاب بازی رومیزی دونفره، به سه چیز توجه کنید: زمان هر دست کوتاه باشد، قانونش در چند دقیقه توضیح داده شود و شانس هم کمی سهم داشته باشد تا بچه در کنار بزرگسال ناامید نشود. فهرست کاملتری از بازیهای دونفره را در بهترین بردگیمهای دونفره نوشتهایم.
بازیهای حرکتی دونفره در خانه
همهی بازیها نشستنی نیستند و بچهها، به خصوص بعد از یک روز مدرسه، به حرکت نیاز دارند. چند بازی دونفرهی حرکتی که در آپارتمان هم شدنی است:
- بادکنک را زمین نینداز: شما و کودک باید بادکنک را در هوا نگه دارید. برای سختترشدن، فقط با سر یا فقط با آرنج.
- کشتی با بالش: هر کدام روی یک بالش بزرگ میایستید و سعی میکنید با دست دادن تعادل دیگری را به هم بزنید.
- رد پا: با کاغذ روی زمین مسیر رد پا بسازید و کودک باید فقط روی آنها قدم بگذارد.
- هدفگیری: با جورابهای گلولهشده به سبد لباس پرتاب کنید و امتیاز بشمارید.

کارهای روزمره هم میتوانند بازی باشند
گاهی بازی با کودک یعنی همان کارهایی که به هر حال باید انجام شود، فقط با کمی خیال. چیدن میوهها و خوراکیها در یخچال میتواند مسابقهی دستهبندی باشد، شستن ظرف میتواند ماجرای ناخدایی باشد که کشتیهایش را تمیز میکند و جمعکردن اسباببازیها یک مسابقهی زمانی با آهنگ مورد علاقهاش. بچه حس میکند با شما بازی کرده و شما هم کار خانه را جلو بردهاید.
بردن، باختن و قانونشکنیهای کوچک
یکی از رایجترین سؤالهای والدین این است: بگذارم بچه ببرد یا نه؟ جواب کوتاه این است که بستگی به سنش دارد. برای بچههای خیلی کوچک، اینکه بازی را تا آخر لذتبخش نگه دارید مهمتر از نتیجه است. اما هرچه بچه بزرگتر میشود، باختنهای ساختگی را زودتر میفهمد و بردی که واقعی نباشد، برایش ارزشی ندارد.
چند راه میانه وجود دارد. میتوانید خودتان را محدود کنید؛ مثلاً در یک بازی فکری فقط با یک دست بازی کنید یا وقت کمتری برای فکر کردن داشته باشید. میتوانید بازیهایی انتخاب کنید که شانس در آنها سهم دارد. و مهمتر از همه، خودتان باختن را با آرامش و حتی کمی شوخی نشان بدهید. اگر بچه وسط بازی قانون را عوض کرد، گاهی همراهی کنید؛ ساختن قانون تازه هم بخشی از بازی است.
اگر دنبال بازیهایی هستید که روی تمرکز و حوصلهی کودک هم کار میکنند، مطلب بازیهای تمرکز برای کودکان را هم ببینید.
بازی را به یک عادت کوچک تبدیل کنید
بازی دونفره وقتی بیشترین اثر را دارد که منتظرش باشند. چند پیشنهاد برای اینکه بازی به عادت تبدیل شود:
- یک زمان ثابت تعیین کنید؛ مثلاً بیست دقیقه بعد از شام.
- در این زمان موبایل را از دسترس دور کنید.
- هفتهای یک بار انتخاب بازی با کودک باشد.
- یک دفترچهی امتیاز داشته باشید و نتیجهها را بنویسید؛ بچهها از دیدن تاریخچهی بازیها لذت میبرند.
اگر پدربزرگ و مادربزرگ هم اهل بازیاند، این زمان را گاهی به آنها بسپارید؛ ایدههای مناسب این ترکیب را در بازیهای پدربزرگ و مادربزرگ با نوهها آوردهایم.
چند بازی دونفره برای والد و کودک
برای بخش رومیزی این مطلب، چند بازی که برای دو نفر طراحی شده یا با دو نفر هم خوب کار میکند کنار هم گذاشتهایم: از بازیهای تصویری و سرعتی برای بچههای کوچکتر تا اتللو، کریدور و بزرگراه دونفره برای فکر کردن جدیتر، و یک بازی دوئل تمدنسازی برای بچههای بزرگتر. یک اسباببازی دونفرهی حرکتی هم در فهرست هست. سن پیشنهادی و زمان هر بازی را در صفحهی خود محصول ببینید.
[sg-products slugs="bazita-doo-cheshmi-2-player, dr-ekteshaaf-2-player-bazita, fila-fila-2-players-game, othello-8x8, quoridor-small-wooden, bozorgrah-2-player-board-game, 7-wonders-duel, shotball-toy" title="بازیهای دونفره برای والد و کودک"]
سؤالهایی که زیاد پرسیده میشود
بازی دونفره با کودک روزانه چقدر وقت لازم دارد؟
عدد ثابتی وجود ندارد. مهمتر از مدت، کیفیت توجه است. یک بازی کوتاه با حواس جمع و بدون موبایل، برای بیشتر بچهها از یک زمان طولانی با حواس پرت دلپذیرتر است.
بازی دونفره با کودک سه ساله چه باشد؟
بازیهای بیوسیله مثل آینه و قایمباشک، نقشبازی و بازیهای حافظهی خیلی ساده با کارتهای درشت. به سن روی جعبه دقت کنید و قطعات ریز را از دسترس کودکان زیر ۳ سال دور نگه دارید.
اگر بچهام هر بار ببازد گریه میکند چه کنم؟
بازیهای کوتاه یا همکاری انتخاب کنید، خودتان باختن را با آرامش نشان دهید و بعد از بازی دربارهی حرکتهای خوبش حرف بزنید. با بزرگترشدن و تکرار، تحمل باختن معمولاً بیشتر میشود.
بازی رومیزی بهتر است یا بازی حرکتی؟
هر دو. بازی رومیزی فکر کردن و نوبتگرفتن را تمرین میدهد و بازی حرکتی انرژی را تخلیه میکند. ترکیبشان در طول هفته بهترین نتیجه را دارد.
پدرها و مادرهایی که اهل بازی نیستند از کجا شروع کنند؟
از بازیهای بیوسیلهی چنددقیقهای مثل بیست سؤال یا من چی میبینم. لازم نیست بازیباز حرفهای باشید؛ همین که با علاقه کنار بچه بنشینید، کافی است.
خلاصه
بازی دونفره با کودک لازم نیست پیچیده یا طولانی باشد. یک بازی بیوسیله در صف، یک دست اتللو بعد از شام، یک مسابقهی بادکنک در هال یا حتی چیدن میوهها و خوراکیها در یخچال با کمی خیال، همه فرصتهاییاند که کودک حس کند دیده میشود. زمان ثابت بگذارید، موبایل را کنار بگذارید و بگذارید گاهی او قانون بازی را تعیین کند.
برای پیدا کردن بازیهای دونفرهی بیشتر، سری به سرگرمیا بزنید.
سبد خرید شما خالی است