بازی هانابی؛ آموزش کامل قوانین، راهنمایی دادن و امتیازشماری
تصور کنید کارتهایتان را برعکس در دست گرفتهاید؛ همه کارتهای شما را میبینند جز خودتان. همتیمیتان با لبخند میگوید «این دو کارت سمت راستت قرمزند» و شما باید حدس بزنید منظورش چیست. بازی هانابی دقیقاً روی همین لحظه ساخته شده: همکاری با اطلاعات ناقص.
اینجا قوانین بازی هانابی را قدمبهقدم توضیح میدهیم: اجزای بازی، چیدمان، سه حرکت مجاز هر نوبت، قانون راهنمایی دادن، پایان بازی و امتیازشماری. چند نکته هم برای دستهای اول گذاشتهایم تا گروهتان زودتر به یک نمایش آتشبازی کامل برسد.
هانابی چه جور بازیای است؟
هانابی در زبان ژاپنی به معنی آتشبازی است. بازیکنان گروهی از آتشبازهای حواسپرتاند که کارتهایشان قاطی شده و باید با هم یک نمایش آتشبازی بسازند؛ یعنی کارتهای هر رنگ را به ترتیب از ۱ تا ۵ روی میز بچینند. به نوشته ویکیپدیا، این بازی را آنتوان بوزا طراحی کرده، سال ۲۰۱۰ منتشر شده، برای ۲ تا ۵ نفر و ۸ سال به بالاست و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد. هانابی در سال ۲۰۱۳ جایزه بازی سال آلمان را هم برده است.
هانابی یک بازی همکاری است؛ یعنی هیچکس جدا برنده نمیشود و کل گروه با هم یک امتیاز میگیرد. اگر با این سبک تازه آشنا شدهاید، در بهترین بازیهای کارتی فکری بازیهای همکاری دیگری هم معرفی شده است.
اجزای بازی
| جزء | تعداد | کاربرد |
|---|---|---|
| کارت آتشبازی | ۵۰ کارت در ۵ رنگ | در هر رنگ: سه کارت ۱، دو کارت ۲ و ۳ و ۴، یک کارت ۵ |
| کارت چندرنگ | ۱۰ کارت در برخی نسخهها | فقط برای حالتهای پیشرفته |
| ژتون راهنمایی | ۸ | هزینه هر راهنمایی |
| ژتون خطا | ۳ یا ۴، بسته به نسخه | با سومین خطا گروه میبازد |
پنج رنگ اصلی سفید، زرد، سبز، آبی و قرمزند. تعداد کارتها حسابشده است: از هر رنگ فقط یک کارت ۵ وجود دارد، پس اگر آن را دور بیندازید، آن رنگ دیگر کامل نمیشود. در نسخههای فارسی شکل ژتونها یا وجود کارتهای چندرنگ ممکن است فرق کند؛ جزئیات را در دفترچه نسخه خودتان چک کنید.
چیدمان اولیه
- کارتهای چندرنگ را اگر در جعبه هست کنار بگذارید و ۵۰ کارت اصلی را بُر بزنید.
- هشت ژتون راهنمایی را وسط میز بگذارید و ژتونهای خطا را کنارش.
- در بازی دو و سهنفره به هر نفر ۵ کارت و در بازی چهار و پنجنفره به هر نفر ۴ کارت بدهید.
- مهمترین قانون: کارتها را طوری در دست بگیرید که پشتشان به شما و رویشان به بقیه باشد. هیچوقت به کارتهای خودتان نگاه نکنید.
- بقیه کارتها را رو به پایین بهعنوان دسته کشیدن وسط بگذارید.

سه حرکت مجاز در هر نوبت
در هر نوبت دقیقاً یکی از این سه کار را انجام میدهید. هیچ حرکتی را نمیشود رد کرد.
راهنمایی دادن
یک ژتون راهنمایی را مصرف میکنید و به یک بازیکن درباره کارتهایش اطلاعات میدهید. راهنمایی فقط میتواند درباره یک رنگ یا یک عدد باشد و باید کامل باشد؛ یعنی باید به همه کارتهای آن رنگ یا عدد در دست او اشاره کنید. مثلاً «این دو کارت آبیاند» یا «این کارت تنها ۵ دستت است». اگر ژتون راهنمایی باقی نمانده باشد، این حرکت ممکن نیست.
دور انداختن کارت
یک کارت از دستتان را رو به بالا کنار میگذارید، یک ژتون راهنمایی به وسط برمیگردد و یک کارت تازه میکشید. وقتی هر هشت ژتون راهنمایی وسط است، نمیتوانید کارت دور بیندازید.
بازی کردن کارت
یک کارت را از دستتان برمیدارید و روی میز میگذارید. اگر آن کارت ۱ از رنگی باشد که هنوز شروع نشده، یا دقیقاً عدد بعدی یک رنگ در حال ساخت باشد، درست است و به آتشبازی اضافه میشود. اگر نه، کارت دور ریخته میشود و گروه یک ژتون خطا میگیرد. در هر دو حالت یک کارت تازه میکشید. کامل کردن هر رنگ با کارت ۵، یک ژتون راهنمایی را هم برمیگرداند.
پایان بازی و امتیازشماری
بازی به یکی از این سه شکل تمام میشود:
- اگر گروه سومین ژتون خطا را بگیرد، بازی فوراً تمام میشود و گروه میبازد.
- اگر هر پنج رنگ با کارت ۵ کامل شود، گروه با بیشترین امتیاز ممکن یعنی ۲۵ برنده میشود.
- اگر دسته کشیدن تمام شود، هر بازیکن، از جمله کسی که آخرین کارت را کشیده، یک نوبت دیگر بازی میکند و بعد بازی تمام میشود.
برای امتیاز، بالاترین عدد هر رنگ روی میز را با هم جمع کنید. دفترچه بازی برای هر بازه امتیاز یک لقب در نظر گرفته است:
| امتیاز | ارزیابی |
|---|---|
| ۰ تا ۵ | خیلی ضعیف |
| ۶ تا ۱۰ | متوسط |
| ۱۱ تا ۱۵ | تلاش قابل احترام |
| ۱۶ تا ۲۰ | عالی |
| ۲۱ تا ۲۴ | شگفتانگیز |
| ۲۵ | افسانهای |
یک نمونه نوبت برای اینکه قانون جا بیفتد
فرض کنید سه نفرید: سارا، علی و شما. روی میز آتشبازی قرمز تا ۲ ساخته شده است. سارا میبیند که در دست شما یک ۳ قرمز هست، در خانه دوم از راست. او یک ژتون مصرف میکند و میگوید «این کارت قرمز است». حالا شما میدانید کارت دوم قرمز است، ولی عددش را نمیدانید. اگر چیز دیگری از قبل نمیدانید، بازی کردنش ریسک است.
اما اگر علی در نوبت بعد بگوید «این دو کارت ۳ هستند» و یکیشان همان کارت قرمز باشد، حالا مطمئنید آن کارت ۳ قرمز است و با خیال راحت بازیاش میکنید. همین ترکیب کردن راهنماییها، هسته اصلی هانابی است. یاد گرفتن خواندن نیت همتیمیها هم نقش مهمی دارد: اگر کسی بیمقدمه به یک کارت اشاره کند، احتمالاً یعنی «این را الان بازی کن».
نکتههای استراتژی برای دستهای اول
- از کارتهای ۵ محافظت کنید. هر رنگ فقط یک ۵ دارد؛ زود به همتیمی بگویید ۵ دارد تا دورش نیندازد.
- همیشه از یک سمت دست دور بیندازید. گروه توافق کند که کارتهای قدیمیتر، مثلاً سمت راست، اول دور انداخته شوند. اینطوری راحتتر میشود از کارتهای مهم محافظت کرد.
- ژتونها را مدیریت کنید. نه همه را زود خرج کنید و نه بگذارید هر هشت تا وسط بماند.
- به کارتهای دورریخته نگاه کنید. اگر هر دو ۴ زرد دور ریخته شده، دیگر دنبال کامل کردن زرد نباشید.
- با سه خطا شوخی نکنید. وقتی دو خطا دارید، فقط کارتهایی را بازی کنید که از آنها مطمئنید.
اگر جمعتان سه یا چهار نفر است و دنبال بازیهای دیگری برای همین تعدادید، بازی دورهمی سه و چهارنفره را ببینید.
حالتهای پیشرفته با کارتهای چندرنگ
اگر نسخه شما کارتهای چندرنگ دارد، بعد از چند دست میتوانید آنها را اضافه کنید. سادهترین حالت این است که چندرنگ مثل یک رنگ ششم معمولی بازی شود و بیشترین امتیاز به ۳۰ برسد. در حالت سختتر، از هر عدد چندرنگ فقط یک کارت در بازی میماند. حالت چالشیتر هم وجود دارد که در آن کارتهای چندرنگ در راهنماییهای رنگی به هر رنگی پاسخ میدهند و همین باعث سردرگمی جذابی میشود. جزئیات این حالتها در دفترچه آمده است. بقیه بازیهایی را که همه با هم در آن برنده یا بازنده میشوند، در دسته بازیهای همکاری ببینید.
هانابی در سرگرمیا
بازی هانابی در سرگرمیا موجود است. قبل از بازی، دفترچه نسخه خودتان را بخوانید؛ نسخههای مختلف ممکن است در شکل ژتونها، وجود کارتهای چندرنگ یا ترجمه اصطلاحات تفاوت داشته باشند.
[sg-products slugs="hanabi-card-game" layout="feature" kicker="معرفی بازی" points="۲ تا ۵ نفر|۸ سال به بالا|حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه" desc="بازی کارتی همکاری که در آن کارتهای خودتان را نمیبینید و گروه باید با راهنماییهای محدود، آتشبازی هر رنگ را از ۱ تا ۵ بسازد."]
هانابی با کمتر از پنجاه کارت و چند ژتون، تجربهای میسازد که در کمتر بازیای پیدا میشود: باید به حافظه و دقت همتیمیهایتان اعتماد کنید و با کمترین حرف، بیشترین معنا را منتقل کنید. سه حرکت ساده، یک قانون راهنمایی کامل و حساب سه خطا؛ بقیهاش همدلی گروه است.
اگر بازیهای همکاری را دوست دارید، در سرگرمیا میتوانید بازیهای دیگری از این سبک را کنار هم ببینید.
سبد خرید شما خالی است