بازی برای خواهر و برادر؛ ایدههایی برای بچههای چندسنی بدون دعوا
یک بچهی دهساله و یک خواهر چهارساله، یک بعدازظهر بارانی و یک خانهی کوچک. ده دقیقه بعد، یکی شاکی است که «همهچیو خراب کرد!» و دیگری گریه میکند که «بازیم نمیدن!». پیدا کردن بازی برای خواهر و برادر، مخصوصا وقتی فاصلهی سنی دارند، یکی از چالشهای همیشگی خانوادههاست. بازیای که برای بزرگتر جذاب است، برای کوچکتر سخت است و بازی کوچکتر، بزرگتر را خسته میکند.
خبر خوب این است که چند ترفند ساده میتواند همین بازیها را برای هر دو جذاب کند. پایینتر ایدههایی را آوردهایم که بر پایهی همکاری، نقشهای متفاوت و قانونهای منعطف ساخته شدهاند، بهعلاوهی چند نکته برای وقتی که دعوا بالا میگیرد.
چرا بازی بچههای چندسنی به دعوا میکشد؟
آکادمی اطفال آمریکا (AAP) در مطلبی دربارهی بازی خواهر و برادرها میگوید آنها معمولا اولین همبازیهای همدیگرند، اما برای بچهها دیدن ماجرا از نگاه دیگری سخت است. وقتی فاصلهی سنی هم وسط باشد، ماجرا پیچیدهتر میشود: بزرگتر قانون را دقیق میخواهد، کوچکتر هنوز قانون را کامل نمیفهمد؛ یکی سریع است و دیگری کند؛ یکی باختن را تحمل میکند و دیگری نه.
AAP در مطلب دیگری دربارهی رابطهی خواهر و برادرها هشدار میدهد که اگر همیشه به نفع کوچکتر کوتاه بیاییم، بزرگتر دلخور میشود و هیچکدام تمرین کنار آمدن با هم را پیدا نمیکنند. پیشنهادش این است که انتخاب بازی نوبتی باشد. پس هدف این نیست که همیشه بازی کوچکتر را انجام دهیم، بلکه این است که بازیهایی پیدا کنیم که هر دو در آن سهم واقعی داشته باشند.
بازیهای همکاری؛ همه با هم در برابر بازی
یکی از پیشنهادهای مستقیم AAP برای خواهر و برادرها، بازیهایی است که در آنها باید با هم یک مسئله را حل کنند؛ مثل ساختنیها، بازیهای استراتژی، جدول کلمات یا پیدا کردن تصویرهای پنهان. وقتی دشمن مشترک «خود بازی» است، دیگر کسی بازندهی تنها نیست.
- برجسازی مشترک: با هم بلندترین برج ممکن را با مکعب یا لگو بسازید. بزرگتر طراحی کند و کوچکتر قطعهها را بدهد.
- تصویر پنهان: در یک کتاب یا پوستر شلوغ، دنبال یک چیز مشخص بگردند. کوچکترها اغلب در این بازیها خیلی خوباند و همین به آنها اعتمادبهنفس میدهد.
- بردگیم همکاری: بازیهایی که همهی بازیکنها با هم میبرند یا با هم میبازند. اگر کوچکتر هنوز قانون را نمیفهمد، میتواند «دستیار» بزرگتر باشد.

نقشهای متفاوت؛ هر کس کار خودش
در بازیهای نقش، فاصلهی سنی تبدیل به مزیت میشود. AAP پیشنهاد میکند خواهر و برادرها را در یک بازی وانمودی همتیمی کنید و به هر کدام نقشی بدهید، از شخصیتهای محبوبشان تا موقعیتهای روزمره مثل معلم و شاگرد یا مشتری و صندوقدار، و بعد از مدتی نقشها را عوض کنید.
چند ایدهی دیگر:
- رستوران خانگی: بزرگتر آشپز و صندوقدار، کوچکتر گارسون که سفارش میآورد.
- کارآگاه و دستیار: بزرگتر سرنخها را میخواند، کوچکتر دنبال شیء پنهان میگردد.
- کارگردان و بازیگر: بزرگتر یک نمایش کوتاه مینویسد و کوچکتر بازی میکند؛ بعد برای پدر و مادر اجرا میکنند.
- داور و بازیکن: در بازیهایی که بزرگتر قانونش را خوب میداند، گاهی او داور باشد. این نقش هم مسئولیت است و هم برایش جذاب.
فقط مراقب باشید نقش بزرگتر همیشه «رئیس» نباشد. نوبتی عوض کردن نقشها، همان چیزی است که AAP هم تأکید میکند.
قانونهای منعطف؛ بازی را برای کوچکتر عادلانه کنید
فرض کنید بچهی نهساله و برادر پنجسالهاش میخواهند یک بازی کارتی با هم بازی کنند. بهجای اینکه بگویید «تو بزرگتری، ببخش»، میتوانید قانون را کمی تغییر دهید تا رقابت واقعی شود:
- امتیاز اولیه: کوچکتر با چند امتیاز جلوتر شروع کند.
- کارت باز: کوچکتر بتواند کارتهایش را به یک بزرگتر نشان دهد و مشورت بگیرد.
- هدف متفاوت: در بازیهای حرکتی، فاصلهی پرتاب کوچکتر نزدیکتر باشد.
- زمان بیشتر: در بازیهای سرعتی، بزرگتر یک دست پشت سرش بازی کند یا تا سه بشمارد و بعد شروع کند.
این تغییرها را از قبل و با رضایت هر دو بگذارید، نه وسط بازی. بزرگترها معمولا وقتی خودشان در طراحی قانون سهم داشته باشند، راحتتر قبولش میکنند. برای انتخاب بازی متناسب با هر سن هم بازی فکری کودکان بر اساس سن کمک میکند.
جدول بازی بر اساس فاصلهی سنی
| فاصلهی سنی | بازیهای مناسب | ترفند اصلی |
|---|---|---|
| هر دو زیر شش سال | بازی وانمودی، برجسازی، توپ نرم | بازی کوتاه و نظارت نزدیک |
| یکی زیر شش، یکی دبستانی | نقشهای متفاوت، تصویر پنهان، گنجیابی | بزرگتر راهنما، کوچکتر جستوجوگر |
| هر دو دبستانی | بردگیم همکاری، ساختنی مشترک، نقاشی نوبتی | انتخاب نوبتی بازی |
| دبستانی و نوجوان | بازیهای کارتی، بازیهای حدسی، پروژهی مشترک | امتیاز اولیه برای کوچکتر |
این جدول یک پیشنهاد کلی است؛ خلقوخو و علاقهی خود بچهها از عدد سنشان مهمتر است.
بازیهای بیوسیله برای خواهر و برادرها
نقاشی و قصهی نوبتی
یکی شروع به کشیدن یک نقاشی یا گفتن یک قصه میکند و دیگری ادامه میدهد. AAP همین را پیشنهاد کرده و میگوید ببینید کار به کجای خندهدار میرسد. این بازی برای فاصلههای سنی زیاد هم جواب میدهد، چون هیچ «درست و غلطی» ندارد.
گنجیابی خانگی
شما چند شیء را پنهان کنید و سرنخ بدهید. برای کوچکتر سرنخ تصویری، برای بزرگتر سرنخ نوشتاری یا معمایی. هر دو باید با هم گنج نهایی را پیدا کنند.
بچهها در برابر بزرگترها
یکی از جالبترین پیشنهادهای AAP این است که خواهر و برادرها همتیمی شوند و در برابر پدر و مادر بازی کنند؛ بردگیم، توپبازی یا گنجیابی. AAP حتی میگوید گاهی بگذارید بچهها ببرند. این ترکیب، دو رقیب همیشگی را تبدیل به یک تیم میکند.

وقتی دعوا شروع میشود
حتی با بهترین بازی هم دعوا پیش میآید. AAP چند راه پیشنهاد میکند:
- تایمر نوبت: اگر سر یک اسباببازی دعواست، خود بچهها زمان نوبت را تعیین کنند، مثلا پنج یا ده دقیقه، و وقتی زنگ خورد، دستبهدست شود. بعد تشویقشان کنید.
- گوشهی استراحت: از قبل با هم توافق کنید وقتی اوضاع داغ شد، هر کدام کجا کمی از هم دور شوند.
- اول خودشان: در اختلافهای کوچک، فرصت بدهید خودشان حلش کنند.
- قانونهای روشن خانه: مثلا کتککاری ممنوع، اجازه گرفتن قبل از ورود به اتاق دیگری و حرف زدن محترمانه.
- ورود آرام: اگر کسی آسیب میبیند یا خودشان نمیتوانند حل کنند، آرام وارد شوید، حرف همه را بشنوید و بعد تصمیم بگیرید.
ایدههای بازی دونفره با هر بچه را در بازیهای دونفره والد و کودک و برای شبها، بازیهای آرام قبل از خواب را ببینید.
بازیهایی برای جمع خواهر و برادرها در سرگرمیا
این مجموعه ترکیبی از بازیهای گروهی سبک، بازیهای تصویری و حدسی، بازیهای فکری و یک ساختنی است که در جمعهای چندسنی جای کار دارند. سن پیشنهادی و تعداد بازیکن هر بازی متفاوت است و باید در صفحهی محصول بررسی شود. اگر بازی دونفره برای بزرگترها لازم دارید، بهترین بردگیمهای دونفره را هم ببینید.
[sg-products slugs="icecool-wizards-game, happy-salmon-plus, micromacro-kids-charpaye, nahalak-story-cubes-3, blokus-board-game, speed-cups-4-players, headbanz-game, hilo-creator-110-piece-building-set" title="بازی برای جمع خواهر و برادرها"]
سؤالهایی که زیاد پرسیده میشود
بازی برای خواهر و برادر با فاصلهی سنی زیاد چه باشد؟
بازیهایی که نقشهای متفاوت دارند، مثل راهنما و جستوجوگر یا آشپز و گارسون، یا بازیهای همکاری که همه با هم میبرند. نقاشی و قصهی نوبتی هم برای هر فاصلهی سنی جواب میدهد.
آیا باید همیشه بگذاریم کوچکتر ببرد؟
نه. AAP هشدار میدهد همیشه کوتاه آمدن به نفع کوچکتر، بزرگتر را دلخور میکند. بهتر است با قانونهای منعطف، مثل امتیاز اولیه، بازی را عادلانه کنید.
حرف آخر
بازی خواهر و برادرها وقتی خوب پیش میرود که هر دو سهم واقعی داشته باشند. بازیهای همکاری، نقشهای متفاوت، قانونهای منعطف و بازی بچهها در برابر بزرگترها، فاصلهی سنی را از مانع به فرصت تبدیل میکند. دعوا هم بخشی از ماجراست؛ با تایمر نوبت، گوشهی استراحت و قانونهای روشن، میشود آن را کوتاهتر کرد.
برای ایدههای بیشتر بازی خانوادگی، بازیهای دورهمی خانوادگی را بخوانید و به سرگرمیا سر بزنید.
سبد خرید شما خالی است