لگو ربات؛ رباتهای ساختنی، تبدیلشونده و برنامهپذیر
کمتر بچهای را پیدا میکنید که از ربات خوشش نیاید؛ چه رباتی که با موتور و برنامه راه برود، چه رباتی که با چند حرکت دست به ماشین تبدیل شود. لگو ربات دقیقا همین دو دنیا را کنار هم میگذارد: ستهایی که فقط ساخته و با آنها بازی میشود، و ستهایی که میشود برایشان برنامه نوشت و حرکتشان داد.
پایینتر این دو نوع را از هم جدا میکنیم، میگوییم هر کدام برای چه سنی مناسب است، و نکتههایی برای ساخت و نگهداری رباتهای آجری میگوییم. اگر دنبال ستهای ماشینهای تبدیلشونده با شخصیتهای معروف هستید، مطلب لگو ترنسفورمرز با جزئیات بیشتری سراغشان رفته است.
لگو ربات چیست؟ دو دنیای متفاوت
وقتی کسی میگوید لگو ربات، ممکن است منظورش دو چیز کاملا متفاوت باشد:
- رباتهای ساختنی ثابت: ستهایی که شکل ربات دارند، مفصلهایشان میچرخد و میشود ژستهای مختلف به آنها داد، ولی موتور و برنامه ندارند. بیشتر ستهای ربات بازار از این نوعاند.
- رباتهای برنامهپذیر: ستهایی که موتور، حسگر و یک قطعه کنترلکننده دارند و بچه با برنامهنویسی ساده به آنها میگوید چه کار کنند.
هر دو نوع ارزش خودشان را دارند. اولی تخیل و مهارت ساخت را درگیر میکند و دومی منطق و حل مسئله را. انتخاب بین آنها بیشتر به سن، علاقه و البته هدف شما بستگی دارد.
رباتهای برنامهپذیر لگو؛ از مایندستورمز تا اسپایک
طبق اطلاعات ویکیپدیا، لگو اولین سری رباتهای برنامهپذیرش را با نام مایندستورمز در سال ۱۹۹۸ عرضه کرد. این سری چند نسل داشت که آخرینش در پاییز ۲۰۲۰ به بازار آمد، و لگو در پایان سال ۲۰۲۲ تولید این سری را متوقف کرد.
امروز رباتهای برنامهپذیر لگو بیشتر در سری آموزشی اسپایک دیده میشوند. طبق توضیح آکادمی رباتیک دانشگاه کارنگی ملون، اسپایک دو نسخه اصلی دارد:
| ویژگی | اسپایک اسنشال | اسپایک پرایم |
|---|---|---|
| سن هدف | حدود ۶ تا ۱۰ سال | ۱۰ سال به بالا |
| مقطع | دبستان | اواخر دبستان و متوسطه اول |
| سختی | سادهتر، با مینیفیگور | پیچیدهتر و قدرتمندتر |
| فضای لازم | فضای کوچک کافی است | فضای بیشتر برای ساخت و آزمایش |
این ستها بیشتر برای کلاسهای رباتیک و مدرسهها طراحی شدهاند. اگر بچهتان به برنامهنویسی علاقه دارد، کلاسهای رباتیک که با این ابزارها کار میکنند معمولا راه خوبی برای شروع است؛ قبل از ثبتنام بپرسید با کدام نسخه و برای چه سنی کار میکنند.

رباتهای ساختنی؛ جایی که بیشتر بچهها شروع میکنند
برای بیشتر خانوادهها، لگو ربات یعنی یک ست ساختنی که ربات یا آدمک آهنی محبوب بچه را میسازد. این ستها چند گروه دارند:
رباتهای شخصیتی
رباتهایی که از دنیای فیلمها و بازیها آمدهاند؛ مثل زرههای رباتی ابرقهرمانها یا رباتهای دنیای جنگ ستارگان. اینها معمولا مفصلهای متحرک دارند و برای بچههایی که عاشق آن شخصیتاند، هم ساختنیاند و هم فیگور بازی. درباره دنیای ابرقهرمانها مطلب لگو مارول را هم ببینید.
رباتهای تبدیلشونده
ستهایی که میشود با جابهجایی چند قطعه، ربات را به ماشین یا حیوان تبدیل کرد، یا از یک جعبه دو مدل مختلف ساخت. این ستها برای بچههایی که بعد از ساختن هم دوست دارند با مدل ور بروند خیلی جذاباند.
رباتهای جنگی و ماشینی
رباتهای بزرگتر با ظاهر ماشین جنگی یا زرهپوش که بیشتر بین بچههای بزرگتر و نوجوانها طرفدار دارند. معمولا قطعه بیشتری دارند و ساختشان زمانبرتر است.
اورجینال یا سازگار؟
بخش زیادی از رباتهای ساختنی بازار از برندهای سازگار با لگو هستند، نه خود لگو. قطعههای این برندها معمولا با آجرهای لگوی معمولی جفت میشوند و میشود ربات را با قطعههای ستهای دیگر خانه ترکیب کرد. فرقشان بیشتر در سفتی اتصال، دقت رنگ و کیفیت برچسبهاست. اگر ربات قرار است زیاد دستبهدست شود و ژست بگیرد، کیفیت مفصلها را جدی بگیرید. فرق این دو گروه را در مطلب لگو طرح و اورجینال با جزئیات بیشتری توضیح دادهایم.
فرض کنید پسر نهسالهتان جمعه صبح یک ست ربات را باز میکند. دو ساعت بعد، رباتی روی میز ایستاده که دستهایش بالا و پایین میرود و او دارد برایش اسم میگذارد. این همان لحظهای است که ساختن به بازی و قصهسازی تبدیل میشود؛ و برای خیلی از بچهها از برنامهنویسی هم لذتبخشتر است.
لگو ربات برای چه سنی مناسب است؟
سن مناسب به نوع و اندازه ست بستگی دارد. یک راهنمای کلی:
- ۴ تا ۶ سال: رباتهای خیلی ساده با قطعههای کم یا ستهایی با آجرهای درشتتر. برای زیر سه سال، بهخاطر قطعههای ریز و خطر خفگی، اصلا مناسب نیست.
- ۶ تا ۹ سال: رباتهای شخصیتی کوچک و متوسط و ستهای تبدیلشونده ساده.
- ۹ تا ۱۲ سال: رباتهای بزرگتر با مفصلهای بیشتر، ستهای چندمدلی و شروع کار با رباتهای برنامهپذیر آموزشی.
- نوجوان و بزرگسال: رباتهای پرقطعه و جزئیکار که بیشتر برای نمایش ساخته میشوند.
عدد دقیق را همیشه روی جعبه ست بخوانید. برای جزئیات بیشتر درباره سن و تعداد قطعه، راهنمای لگو مناسب هر سن کمکتان میکند.
ساخت ربات آجری؛ چند ترفند ساده
رباتها نسبت به ماشینها و خانهها کمی حساسترند، چون قرار است بایستند و حرکت کنند. این چند ترفند کمک میکند رباتتان محکمتر از آب دربیاید:
- از پایه و پاها شروع کنید. بیشتر دفترچهها همین ترتیب را دارند، چون ربات باید روی پاهایش تعادل داشته باشد.
- قطعههای مفصلی را جدا نگه دارید. مفصلها و اتصالهای توپی را از بقیه قطعهها جدا کنید که اشتباهی جای آجر معمولی نصب نشوند.
- تعادل را وسط کار تست کنید. بعد از اینکه نیمتنه پایین تمام شد، ربات را روی میز بگذارید و ببینید صاف میایستد یا نه.
- برچسبها را آخر کار بچسبانید. اگر ست برچسب دارد، بعد از ساخت کامل و با دست خشک بچسبانید که جابهجا نشوند.
اگر دفترچه ست گم شده، راهنمای کاتالوگ لگو راههای پیدا کردنش را توضیح داده است.

بعد از ساخت؛ بازیهایی با رباتها
ربات تمامشده نباید فقط روی قفسه بماند. چند ایده برای اینکه بازی ادامه پیدا کند:
- مسابقه ژست: هر کس یک ژست برای ربات طراحی کند و بقیه حدس بزنند ربات دارد چه کار میکند.
- ربات خودت را بساز: بعد از چند بار ساخت با دفترچه، از بچه بخواهید با همان قطعهها یک ربات کاملا جدید طراحی کند.
- قصه رباتها: اگر چند ربات دارید، هر کدام یک نقش در یک داستان بگیرد؛ نگهبان، مخترع یا مسافر فضا.
- برنامهنویسی بدون صفحه: یک نفر دستورهایی مثل دو قدم جلو یا چرخش به راست بدهد و نفر دیگر ربات را روی یک صفحه شطرنجی حرکت دهد. این بازی ساده، منطق برنامهنویسی را بدون هیچ دستگاهی تمرین میدهد.

چند ربات ساختنی در سرگرمیا
اگر دنبال ایده برای رباتهای ساختنی هستید، این چند ست از برند BT در فروشگاه هست: ربات آیرونمن، رباتهای دنیای جنگ ستارگان و کال آو دیوتی، و چند ست تبدیلشونده مثل اپتیموس پرایم، بامبلبی و دایناسور دو مدلی. هیچکدام برنامهپذیر نیستند و از نوع رباتهای ساختنیاند. تعداد قطعه و سن هر ست را در صفحه همان محصول ببینید. سایر ستها هم در بخش اسباببازیهای ساختنی هست.
[sg-products slugs="lego-bt8305, lego-bt861, lego-bt862, lego-bt871, lego-bt872, lego-bt805, lego-bt800, lego-bt825" title="رباتهای ساختنی BT"]
پرسشهای رایج
لگو ربات با برنامهنویسی کار میکند؟
بعضی بله و بیشترشان نه. رباتهای برنامهپذیر لگو مثل سری آموزشی اسپایک موتور و کنترلکننده دارند، ولی بیشتر ستهای ربات بازار فقط ساختنیاند و مفصل متحرک دارند.
لگو مایندستورمز هنوز تولید میشود؟
نه. طبق اطلاعات ویکیپدیا، تولید این سری در پایان سال ۲۰۲۲ متوقف شد. امروز رباتهای برنامهپذیر لگو بیشتر در سری آموزشی اسپایک دیده میشوند.
حرف آخر
لگو ربات دو چهره دارد: رباتهای ساختنی که تخیل و مهارت ساخت را درگیر میکنند، و رباتهای برنامهپذیر آموزشی که منطق و حل مسئله را تمرین میدهند. برای بیشتر بچهها، شروع با یک ربات ساختنی مناسب سن بهترین قدم است؛ اگر علاقه جدیتر شد، کلاسها و ستهای رباتیک آموزشی مرحله بعدیاند.
برای راهنماهای بیشتر درباره لگو و اسباببازیهای ساختنی، مجله سرگرمیا را دنبال کنید.
سبد خرید شما خالی است