سبد خرید شما خالی است 
آموزش بازی کهن دژ؛ نقش‌ها، قوانین و ترفندهای برد
شهری باشکوه بسازید، رقبا را فریب دهید و در لحظه مناسب ضربه بزنید! بازی فکری کهن دژ نسخه فارسی بردگیم مشهور Citadels است که برونو فیدوتی آن را طراحی کرده و در ایران توسط هوپا منتشر شده است. ترکیب «انتخاب نقش مخفی» و «شهرسازی» باعث شده کهن دژ یکی از محبوب‌ترین بازی‌های گروهی برای جمع‌های ۴ تا ۷ نفره باشد.
در این راهنما آموزش بازی کهن دژ را از صفر مرور می‌کنیم: آماده‌سازی، دو مرحله هر دور، نقش‌های پایه و توانایی‌هایشان، قوانین ساخت سازه، پایان بازی و امتیازشماری و در آخر چند استراتژی کاربردی برای برد.
بازی کهن دژ چیست؟
در کهن دژ هر بازیکن معماری است که می‌خواهد باشکوه‌ترین شهر قلمرو را بسازد. شهرها از کارت‌های سازه ساخته می‌شوند و برای ساخت هر سازه باید سکه بپردازید. نکته اصلی اینجاست که در ابتدای هر دور، هر بازیکن مخفیانه یک نقش انتخاب می‌کند؛ نقش‌ها توانایی‌های متفاوتی دارند و ترتیب بازی را هم مشخص می‌کنند. باید حدس بزنید رقبا چه نقشی برداشته‌اند و نقشی انتخاب کنید که بیشترین سود را به شما برساند.
کهن دژ نسخه کامل‌تر بازی دژ است و با ۲۷ نقش مختلف، می‌توانید در هر بازی ترکیب تازه‌ای از نقش‌ها را امتحان کنید.
مشخصات بازی کهن دژ
- تعداد بازیکن: ۲ تا ۸ نفر (بهترین تجربه با ۴ تا ۶ نفر)
- سن مناسب: ۱۰ سال به بالا
- مدت بازی: حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- اجزا: ۲۷ کارت نقش، ۸۴ کارت سازه، کارت‌های راهنما، سکه‌ها، تاج و نشان‌های نقش
- سبک: نقش مخفی، بلوف، مدیریت منابع و شهرسازی
آماده‌سازی بازی کهن دژ
- انتخاب نقش‌ها: برای هر رتبه (۱ تا ۸) یک نقش انتخاب کنید. برای بازی اول، از ۸ نقش پایه‌ای که در ادامه معرفی می‌کنیم استفاده کنید. دفترچه بازی ترکیب‌های پیشنهادی دیگری هم دارد.
- سکه و کارت اولیه: به هر بازیکن ۲ سکه و ۴ کارت سازه بدهید.
- تاج: مسن‌ترین بازیکن تاج را برمی‌دارد. دارنده تاج در هر دور اولین نفری است که نقش انتخاب می‌کند.
- بقیه سکه‌ها را به‌عنوان بانک وسط میز بگذارید و کارت‌های سازه را بُر بزنید و به‌صورت دسته کارت کنار میز قرار دهید.
هر دور بازی کهن دژ از دو مرحله تشکیل شده است
مرحله اول: انتخاب نقش
دارنده تاج کارت‌های نقش را برمی‌دارد، بُر می‌زند و طبق جدول دفترچه (بر اساس تعداد بازیکنان) چند نقش را کنار می‌گذارد؛ بعضی رو و یکی همیشه به‌صورت مخفی. سپس یکی از نقش‌های باقی‌مانده را مخفیانه برمی‌دارد و بقیه را به نفر سمت چپ می‌دهد. همین روند ادامه پیدا می‌کند تا همه یک نقش داشته باشند. هیچ‌کس نقش خود را نشان نمی‌دهد.
مرحله دوم: نوبت بازیکنان
دارنده تاج نقش‌ها را به ترتیب رتبه (از ۱ تا ۸) صدا می‌زند. هر کس نقش صدا زده‌شده را دارد، کارتش را رو می‌کند و نوبتش را بازی می‌کند. اگر نقشی صدا زده شود که کسی آن را ندارد، به رتبه بعدی می‌روید. در نوبت خود:
- یک اقدام انجام دهید: یا ۲ سکه از بانک بگیرید، یا ۲ کارت سازه بکشید، یکی را نگه دارید و دیگری را زیر دسته بگذارید.
- یک سازه بسازید (اختیاری): یک کارت سازه از دستتان را با پرداخت هزینه‌اش جلوی خود بگذارید. این سازه حالا بخشی از شهر شماست.
- از توانایی نقش استفاده کنید: هر نقش یک توانایی ویژه دارد که معمولاً یک بار در نوبت شما قابل استفاده است.
وقتی همه نقش‌ها صدا زده شدند، دور تمام می‌شود و کارت‌های نقش جمع و دوباره بُر زده می‌شوند. اگر از بازی‌های نقش مخفی لذت می‌برید، بازی‌های کارتی نقش مخفی سرگرمیا را هم ببینید.
نقش‌های پایه بازی کهن دژ و توانایی‌هایشان
کهن دژ ۲۷ نقش دارد اما برای یادگیری، با ۸ نقش کلاسیک شروع کنید. ممکن است نام برخی نقش‌ها در نسخه فارسی کمی متفاوت باشد، پس نام انگلیسی را هم آورده‌ایم:
- آدمکش (Assassin): نام یک نقش را اعلام می‌کند؛ بازیکنی که آن نقش را دارد کل نوبت آن دور را از دست می‌دهد.
- راهزن (Thief): نام یک نقش را اعلام می‌کند (به جز آدمکش و نقش کشته‌شده)؛ وقتی نوبت آن نقش برسد، همه سکه‌هایش به راهزن می‌رسد.
- شعبده‌باز (Magician): می‌تواند کل کارت‌های دستش را با دست یک بازیکن دیگر عوض کند، یا تعدادی از کارت‌هایش را کنار بگذارد و همان تعداد کارت جدید بکشد.
- پادشاه (King): تاج را برمی‌دارد و از دور بعد اولین انتخاب‌کننده نقش است. برای هر سازه اشرافی (زرد) در شهرش سکه می‌گیرد.
- روحانی (Bishop): سازه‌هایش از تخریب سردار در امان است. برای هر سازه مذهبی (آبی) سکه می‌گیرد.
- تاجر (Merchant): یک سکه اضافه می‌گیرد و برای هر سازه تجاری (سبز) سکه دریافت می‌کند.
- معمار (Architect): ۲ کارت سازه اضافه می‌کشد و می‌تواند در یک نوبت تا ۳ سازه بسازد.
- سردار (Warlord): برای هر سازه نظامی (قرمز) سکه می‌گیرد و می‌تواند با پرداخت هزینه سازه منهای یک، یک سازه از شهر بازیکن دیگری را تخریب کند.
قوانین ساخت سازه
- سازه‌ها ۵ نوع دارند: اشرافی (زرد)، مذهبی (آبی)، تجاری (سبز)، نظامی (قرمز) و ویژه (بنفش). سازه‌های بنفش توانایی یا امتیاز خاص دارند.
- عدد گوشه هر کارت، هم هزینه ساخت و هم امتیاز پایانی آن سازه است.
- نمی‌توانید دو سازه با نام یکسان در شهر خود داشته باشید.
- سردار نمی‌تواند سازه‌ای را از شهری که کامل شده تخریب کند.
پایان بازی و امتیازشماری
وقتی یک بازیکن هفتمین سازه شهرش را بسازد، شهر او کامل شده و آن دور تا آخر بازی می‌شود. سپس امتیازها شمرده می‌شوند:
- جمع هزینه همه سازه‌های شهر
- ۳ امتیاز اگر از هر ۵ نوع سازه حداقل یکی داشته باشید
- ۴ امتیاز برای اولین بازیکنی که شهرش را کامل کرده
- ۲ امتیاز برای بقیه بازیکنانی که تا پایان همان دور شهرشان را کامل کرده‌اند
- امتیازهای اضافه سازه‌های ویژه (بنفش)
بیشترین امتیاز برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی برنده می‌شود که در دور آخر نقش با رتبه بالاتر داشته است. (در بازی ۲ و ۳ نفره، دفترچه قوانین تعداد سازه لازم برای پایان و نحوه برداشتن دو نقش توسط هر بازیکن را مشخص کرده است.)
اشتباهات رایج در بازی کهن دژ
- جمع کردن سکه زیاد بدون ساخت: سکه زیاد شما را هدف راهزن می‌کند. سکه را به سازه تبدیل کنید.
- انتخاب قابل پیش‌بینی: اگر هر دور تاجر بردارید، آدمکش خیلی زود سراغتان می‌آید.
- بی‌توجهی به شهر رقبا: نگاه کنید چه کسی به ۷ سازه نزدیک است و چه رنگ سازه‌ای بیشتر دارد تا نقش‌های مفید او را حدس بزنید.
- فراموش کردن جایزه ۵ رنگ: ۳ امتیاز تنوع رنگ در پایان بازی معمولاً تعیین‌کننده است.
۵ استراتژی برای برد در کهن دژ
- ذهن رقبا را بخوانید. کسی که دستش پر از کارت و جیبش خالی است احتمالاً تاجر یا پادشاه می‌خواهد؛ آدمکش و راهزن را بر همین اساس هدف بگیرید.
- به نقش‌های کنار گذاشته‌شده دقت کنید. نقش‌های رو کنار گذاشته در آن دور بازی نمی‌شوند و اطلاعات مهمی درباره انتخاب‌های احتمالی دیگران به شما می‌دهند.
- سازه‌های ارزان را دست‌کم نگیرید. رسیدن سریع به ۷ سازه، ۴ امتیاز جایزه دارد و بازی را قبل از آماده شدن رقبا تمام می‌کند.
- هم‌رنگ بسازید تا درآمد بگیرید. چند سازه هم‌رنگ، درآمد نقش متناظر (مثلاً پادشاه برای زرد) را بالا می‌برد.
- معمار را برای جهش نگه دارید. وقتی سکه کافی دارید، معمار با ساخت ۳ سازه در یک نوبت می‌تواند بازی را یکجا به نفع شما تمام کند.
بازی کهن دژ مناسب چه کسانی است؟
کهن دژ برای نوجوانان بالای ۱۰ سال و بزرگسالانی که از بلوف، حدس زدن و تصمیم‌گیری لذت می‌برند عالی است. اگر جمع شما ۴ تا ۷ نفره است و یک بازی می‌خواهید که هم فکر کردن داشته باشد و هم تعامل و شوخی، کهن دژ انتخاب بسیار خوبی است. برای گزینه‌های بیشتر در این سبک، به دسته بازی‌های استراتژیک سر بزنید.
نکته‌هایی برای بازی بهتر
راز محبوبیت کهن دژ این است که هر دور یک معمای کوچک روان‌شناسی است: باید تصمیم بگیرید چه بسازید، اما قبل از آن باید حدس بزنید دیگران چه نقشی دارند. بازی به‌سرعت یاد گرفته می‌شود و با ۲۷ نقش، تا مدت‌ها تکراری نمی‌شود. تنها نکته این است که با تعداد زیاد بازیکن، فاصله بین نوبت‌ها کمی طولانی می‌شود؛ برای همین بهترین تجربه را در جمع‌های ۴ تا ۶ نفره دارد. اگر بار اول است که بازی می‌کنید، یک دور آزمایشی با کارت‌های رو بازی کنید تا همه با توانایی نقش‌ها آشنا شوند.
سوالات متداول درباره بازی کهن دژ
تفاوت کهن دژ و دژ چیست؟
هر دو بر پایه بازی Citadels هستند، اما کهن دژ نسخه کامل‌تر با ۲۷ نقش و سازه‌های بیشتر است که ترکیب‌های متنوع‌تری از نقش‌ها را ممکن می‌کند.
کهن دژ با ۲ نفر بازی می‌شود؟
بله. در بازی ۲ و ۳ نفره هر بازیکن در هر دور دو نقش برمی‌دارد و دو نوبت بازی می‌کند. جزئیات این حالت در دفترچه بازی آمده است.
اگر آدمکش نقشی را بکشد که هیچ‌کس ندارد چه می‌شود؟
هیچ اتفاقی نمی‌افتد و توانایی آدمکش هدر می‌رود؛ به همین دلیل باید نقش‌های کنار گذاشته‌شده را در نظر بگیرید.
بازی کهن دژ چه زمانی تمام می‌شود؟
وقتی یک بازیکن هفتمین سازه شهرش را بسازد، آن دور تا آخر بازی شده و سپس امتیازها شمرده می‌شوند.
چند بار می‌توان از توانایی نقش استفاده کرد؟
معمولاً یک بار در نوبت خودتان. توضیح دقیق هر نقش روی کارت و در دفترچه آمده است.
جمع‌بندی
آموزش بازی کهن دژ در یک جمله: نقش درست را مخفیانه انتخاب کنید، سکه یا کارت بگیرید، سازه بسازید و اولین نفری باشید که شهر هفت‌سازه‌ای باشکوهی دارد. اما لذت واقعی بازی در حدس زدن ذهن رقبا و ضربه زدن در لحظه مناسب است. برای دیدن بازی‌های فکری بیشتر به سرگرمیا سر بزنید.
